Emekli maaşlarında radikal değişim kapıda: SGK’dan prim–maaş dengesi hamlesi
SGK, milyonlarca emekliyi ilgilendiren maaş sistemi için düğmeye bastı. Az primle çok maaş döneminin sona ermesi hedeflenirken, prim gün sayısına göre adil ve kademeli yeni bir model hazırlanıyor. En düşük maaş için kritik eşik korunacak.
Türkiye’de emekli maaşlarıyla ilgili uzun süredir tartışılan adaletsizlik için kapsamlı bir değişim süreci başladı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), prim gün sayısı ile bağlanan maaş arasındaki farkın giderek kapanması ve en düşük emekli aylığı alanların sayısının 5 milyona ulaşması üzerine yeni bir çalışma başlattı.
2008 DÜZENLEMELERİ SİSTEMİ TIKADI
2008 yılında yapılan düzenlemelerle aylık bağlama oranlarının düşürülmesi, milyonlarca emeklinin kök maaşının oldukça düşük seviyelerde kalmasına yol açtı. Bu tablo karşısında hükümet, en düşük emekli aylığı uygulamasını hayata geçirmiş, maaş ile belirlenen taban ücret arasındaki farkın Hazine tarafından karşılanmasını kararlaştırmıştı.
İlk kez 2019 yılında bin lira olarak uygulanan bu sistem, bugün 20 bin lira seviyelerine kadar yükseldi. Ancak bu artış, sistemdeki yapısal sorunu ortadan kaldırmaya yetmedi.
SGK BÜNYESİNDE KÖKLÜ DEĞİŞİKLİK HAZIRLIĞI
TGRT Haber’de konuşan Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, SGK bünyesinde emekli maaşı sistemini kökten değiştirecek bir hazırlık yürütüldüğünü açıkladı. Bal’a göre temel hedef, çalışanların ödedikleri prim gün sayısının, emeklilikte alacakları maaşa net ve adil biçimde yansıtılması.
“AZ PRİM, AZ MAAŞ; ÇOK PRİM, ÇOK MAAŞ” DÖNEMİ
Mevcut tablonun sosyal güvenlik sistemi açısından sağlıklı olmadığını vurgulayan Murat Bal,
“3600 gün prim ödeyerek emekli olanla, 9000 gün BAĞ-KUR primi yatıran bir kişinin aynı maaşı alması ciddi bir adaletsizliktir” dedi.
Yeni modelle birlikte “az prim, az maaş; çok prim, çok maaş” ilkesinin esas alınacağını belirtti.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI İÇİN KRİTİK SINIR
Bal, en düşük emekli maaşının açlık sınırının altında kalmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak, mevcut 20 bin liralık taban ücretin altına inilmemesi gerektiğini söyledi. Özellikle 11–12 bin lira seviyesinde kalan kök maaşların, destekle yukarı çekilmesinin sistemin sürdürülebilirliği açısından zorunlu olduğuna dikkat çekti.
EMEKLİLERİN KAYBI RAKAMLARLA ORTADA
2008 sonrası dönemde emeklilerin ciddi hak kaybına uğradığını ifade eden Bal,
“1999 öncesinde çalışırken alınan maaşın yaklaşık yüzde 70’i emekli aylığına yansıyordu. Bugün bu oran yüzde 35’lere kadar geriledi” sözleriyle değişimin nedenini özetledi.
GÖZLER SGK’NIN AÇIKLAYACAĞI DÜZENLEMEDE
Türkiye genelinde ortalama emekli maaşının halen 25 bin liranın altında seyrettiğini hatırlatan Bal, SGK’nın yürüttüğü çalışmanın yakın zamanda kamuoyuna açıklanmasının beklendiğini söyledi.
